Ouderen

Lichamelijke en medische factoren

•    Comorbiditeiten: ouderen hebben vaker hart- en vaatziekten, diabetes, nierproblemen etc., wat de keuze en intensiteit van behandeling beperkt.

•    Verminderde orgaanfunctie (lever, nieren, beenmerg): dit beïnvloedt dosering en verdraagbaarheid van chemo en medicatie.

•    Kwetsbaarheid (frailty): niet alleen leeftijd, maar ook spierkracht, mobiliteit en algemene reserve zijn bepalend.

Medicatie & bijwerkingen

•    Polyfarmacie of inname van meerdere medicamenten: risico op interacties (bv. anti-epileptica, corticosteroïden, anticoagulantia).

•    Meer bijwerkingen: ouderen zijn gevoeliger voor toxiciteit van chemotherapie  en radiotherapie.

•    Cognitieve bijwerkingen (verwardheid, geheugenproblemen) komen vaker voor, vooral bij bestraling.

Tumorkenmerken

•    Tumoren bij ouderen zijn vaker hooggradig (zoals glioblastoom).

•    De biologische kenmerken van de tumor  spelen een grote rol bij behandelkeuze.

•    Vaak snellere progressie en slechtere prognose.

Behandelkeuzes

•    Behandeling is vaker geïndividualiseerd:

.    Soms minder intensieve radiotherapie (korter schema).

.    Of alleen ondersteunende/palliatieve zorg i.p.v. curatieve behandeling.

•    Operatie: hoger risico op complicaties en langzamer herstel.

•    De balans tussen levensverlenging en kwaliteit van leven is cruciaal.

Cognitieve en functionele status

•    Cognitieve achteruitgang kan al bestaan of versneld optreden door behandeling.

•    Invloed op zelfredzaamheid, mobiliteit en dagelijkse activiteiten.

•    Revalidatie is vaak complexer en trager.

 Psychosociale factoren

•    Afhankelijkheid van mantelzorg.

•    Mogelijke sociale isolatie of beperkte ondersteuning.

•    Besluitvorming kan beïnvloed worden door wilsbekwaamheid en vroegtijdige zorgplanning.

Kwaliteit van leven & ethiek

•    Meer nadruk op:

.    Symptoomcontrole

.    Comfort

.    Wensen van de patiënt

•    Shared decision making of het samen nemen van beslissingen is essentieel, vaak samen met familie.

Besluit : bij oudere patiënten draait de behandeling minder om “wat technisch mogelijk is” en meer om wat passend en wenselijk is, rekening houdend met kwetsbaarheid, co-morbiditeiten en kwaliteit van leven. Heel belangrijk is goed te luisteren naar de wensen van de patiënt en duidelijke afspraken te maken op een moment van wilsbekwaamheid .

STAP 1

Betrek je patiënt bij het besluitvormingsproces.

STAP 2

Help je patiënt om behandelopties te verkennen en te vergelijken.

STAP 3

Breng de waarden en voorkeuren van je patiënt in kaart.

STAP 4

Kom samen met je patiënt tot een beslissing.

STAP 5

Evalueer de beslissing van je patiënt.